Umowa o pracę vs umowa zlecenie 2026 — Porównanie kosztów i netto
Autor: ZarobkiNetto · Zaktualizowano: 14 czerwca 2026 · Dane: KAS + ZUS 2026
Szybka odpowiedź
Przy 5 000 zł brutto: UoP daje 3 738 zł netto, zlecenie (główne, z chorobową) daje ok. 3 812 zł netto — o 74 zł więcej dzięki KUP 20%. Jednak UoP zapewnia urlop, zwolnienie lekarskie i stabilność zatrudnienia, których zlecenie nie daje.
Czym różnią się te dwie formy zatrudnienia?
Umowa o pracę (UoP) to stosunek pracy regulowany Kodeksem pracy. Pracownik ma prawo do urlopu (26 dni/rok), płatnego zwolnienia lekarskiego (od 34. dnia finansowanego przez ZUS), odpraw, okresu wypowiedzenia i ochrony związkowej.
Umowa zlecenie to umowa cywilnoprawna (Kodeks cywilny, art. 734). Zleceniobiorca jest bardziej elastyczny — może pracować dla wielu zleceniodawców, nie ma stałych godzin pracy — ale traci większość uprawnień pracowniczych.
Porównanie składek ZUS i PIT 2026
| Składnik | Umowa o pracę | Zlecenie (główne) |
|---|---|---|
| ZUS emerytalna | 9,76% | 9,76% |
| ZUS rentowa | 1,50% | 1,50% |
| ZUS chorobowa | 2,45% (obowiązkowa) | 2,45% (dobrowolna) |
| ZUS łącznie | 13,71% | 11,26% lub 13,71% |
| Składka zdrowotna | 9% od (brutto−ZUS) | 9% od (brutto−ZUS) |
| KUP | 250 zł/mies. | 20% od (brutto−ZUS) |
| PIT (efektywna) | zależne od kwoty | zależne od kwoty |
| Urlop | 26 dni/rok | brak |
| Zwolnienie lekarskie | płatne od 1. dnia | od 33. dnia po przystąpieniu |
Przykład: 5 000 zł brutto — ile netto?
Umowa o pracę
3 738 zł
ZUS 685,50 zł · zdrowotna 388 zł · PIT 188 zł
Zlecenie główne (z chorobową)
3 812 zł
ZUS 685,50 zł · zdrowotna 388 zł · KUP 20% · PIT ~114 zł
Student <26 lat (zlecenie)
5 000 zł
Brak ZUS (student) · ulga dla młodych → PIT 0 zł
Wartości szacunkowe · KAS + ZUS 2026 · Sprawdź dokładnie w kalkulatorze
Kiedy zlecenie jest korzystniejsze?
Umowa zlecenie może dawać wyższe netto gdy:
- Jesteś studentem do 26. roku życia (zero ZUS + ulga dla młodych = prawie całe brutto)
- Masz już etat gdzie indziej (zlecenie dodatkowe — płacisz tylko zdrowotną 9%)
- Kwoty są stosunkowo niskie — KUP 20% daje większą ulgę niż UoP 250 zł/mies.
- Pracujesz projektowo i cenisz elastyczność formy zatrudnienia
Umowa o pracę jest korzystniejsza gdy zależy Ci na stabilności zatrudnienia, kredycie hipotecznym, urlopie, płatnym zwolnieniu lekarskim i pełnej ochronie emerytalnej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy umowa zlecenie daje wyższe netto niż umowa o pracę?
Niekoniecznie. Przy zleceniu jako głównym źródle dochodu ZUS wynosi 11,26–13,71%, a KUP to 20% od przychodu po ZUS — co może dawać wyższe netto niż UoP przy niskich kwotach. Przy dochodach powyżej ok. 8 000 zł/mies. różnica maleje. Kluczowa jest też kwestia urlopu, zwolnienia lekarskiego i emerytury.
Czy zleceniobiorca płaci ZUS?
Tak, jeśli zlecenie jest głównym źródłem dochodu. Obowiązkowe składki to emerytalna (9,76%) i rentowa (1,50%) = 11,26%. Chorobowa (2,45%) jest dobrowolna. Zdrowotna (9%) jest zawsze obowiązkowa. Łącznie przy ubezpieczeniu chorobowym: ZUS 13,71% + zdrowotna 9% × (brutto − ZUS).
Jakie KUP obowiązują przy umowie zlecenie w 2026?
Przy umowie zlecenie koszty uzyskania przychodu (KUP) wynoszą 20% od podstawy obliczenia podatku (przychód minus ZUS pracownika). To korzystniejsze niż UoP (250 zł/mies. = 3 000 zł/rok), dlatego przy tych samych kwotach brutto zlecenie może dawać niższy PIT.
Czy student na zleceniu płaci ZUS i podatek?
Nie. Osoby do 26. roku życia zatrudnione na zlecenie przez szkołę lub uczelnię (lub studia dzienne) są zwolnione z ZUS. Jeśli mają mniej niż 26 lat, korzystają też z ulgi dla młodych — brak PIT do 85 528 zł/rok. W praktyce student dostaje niemal całe brutto na rękę.
Co traci zleceniobiorca w stosunku do pracownika etatowego?
Zleceniobiorca nie ma prawa do płatnego urlopu wypoczynkowego (26 dni), ochrony przed zwolnieniem, odpraw, pracowniczych programów emerytalnych (PPK z dopłatą pracodawcy) ani minimalnych gwarancji wynagrodzenia. Może też mieć trudniej z kredytem hipotecznym.
Oblicz sam — kalkulatory ZarobkiNetto